Porcelana: historia i kolekcjonerstwo
Muzeum Porcelany w Wałbrzychu: co zobaczyć i jak połączyć wizytę z Książem
Wałbrzych przez prawie dwieście lat był stolicą śląskiej porcelany, a Muzeum Porcelany w Wałbrzychu jest najstarszą placówką tego typu w Polsce. Opisujemy, co zobaczyć w muzeum, jakie fabryki reprezentują jego zbiory, jakie warsztaty prowadzi i jak zaplanować porcelanowy dzień w Wałbrzychu z Zamkiem Książ i Starą Kopalnią.
O muzeum
Muzeum w Wałbrzychu powstało w 1908 roku i jest uznawane za najstarsze muzeum porcelany w Polsce. W 2015 roku zmieniło nazwę na Muzeum Porcelany w Wałbrzychu, podkreślając najważniejszą część swoich zbiorów. Mieści się w odrestaurowanym pałacyku przy ul. 1 Maja 9, w centrum miasta. Gromadzi przede wszystkim rzemiosło artystyczne, w tym ceramikę historyczną i porcelanę z wałbrzyskich fabryk.
Co zobaczyć w Muzeum Porcelany
| Zbiory | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| porcelana z wałbrzyskich fabryk | Krister (później Krzysztof i Wawel), Carl Tielsch (później „Wałbrzych”), Hermann Ohme ze Szczawienka i inne |
| XIX-wieczne weduty na porcelanie | ręcznie malowane widoki śląskich miast i zamków; część zbiorów pokazywano też na wystawie w Pałacu Królewskim we Wrocławiu |
| powojenne wzornictwo | porcelana i figurki z czasów PRL-u |
| porcelana europejska | wyroby innych europejskich manufaktur dla porównania |
| wystawy czasowe | zmieniające się ekspozycje tematyczne |
Godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed wizytą na stronie muzeum. Wstęp jest płatny.
Czym są weduty na porcelanie
Weduty to szczegółowe widoki miast, budynków i krajobrazów. W XIX wieku malarze porcelany zdobili nimi filiżanki, talerze i wazy: wałbrzyskie fabryki Kristera i Tielscha oraz berlińska KPM malowały widoki Wrocławia, Wałbrzycha, Barda, Wambierzyc czy zamków. Takie przedmioty były popularnymi pamiątkami, a dziś są cennym źródłem wiedzy o wyglądzie miast sprzed wojny, często trwalszym niż przedstawione na nich budynki.
Inne muzea porcelany w regionie
| Miejsce | Co zobaczyć |
|---|---|
| Muzeum Porcelany Śląskiej w Tułowicach (Opolskie) | odnowiona fabryka, porcelana śląskich wytwórni |
| Zamek Książ | wystawy porcelany i figurki z form fabryki „Krzysztof” |
| Muzeum Narodowe we Wrocławiu | kolekcja ceramiki i szkła, w tym powojennego wzornictwa |
Pełną listę opisujemy w poradniku muzea ceramiki i porcelany, a historię fabryki z Tułowic w poradniku porcelana z Tułowic.
Warsztaty w muzeum
Muzeum prowadzi zajęcia edukacyjne i twórcze dla grup zorganizowanych (do ok. 20 osób) i dla osób indywidualnych. Uczestnicy poznają historię produkcji porcelany, jednej z najważniejszych gałęzi przemysłu w Wałbrzychu, i ćwiczą umiejętności manualne. To dobra propozycja dla szkół i rodzin z dziećmi.
Wałbrzych: porcelanowy dzień
| Pora | Co zobaczyć |
|---|---|
| rano | Muzeum Porcelany przy ul. 1 Maja |
| przed południem | Zamek Książ: wystawy porcelany i figurki odtworzone z form fabryki „Krzysztof” |
| po południu | Stara Kopalnia, czyli historia przemysłu Wałbrzycha |
| wieczorem | spacer po centrum z secesyjnymi kamienicami |
Formy i matryce odkupione przez Zamek Książ z fabryki „Krzysztof” trafiły do Centrum Ceramiki Unikatowej przy wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA. Przez ponad trzy dekady wałbrzyskie fabryki gościły też międzynarodowe sympozjum „Porcelana Inaczej”, którego pamiątki pokazywano na wystawach współorganizowanych przez Muzeum Porcelany.
Historia wałbrzyskiej porcelany w skrócie
- 1820: w Wałbrzychu powstaje pierwsza fabryka porcelany na Dolnym Śląsku
- 1831: Carl Krister zakłada swoją manufakturę, która staje się jedną z najbardziej znanych w Europie
- XIX–XX wiek: działają też fabryki Tielscha w Starym Zdroju i Ohmego w Szczawienku
- po 1945: zakłady „Krzysztof”, „Wałbrzych” i „Książ”
- 2011 i 2022–2023: upadłość zakładów „Wałbrzych” i likwidacja fabryki „Krzysztof”
Szczegóły piszemy w poradnikach porcelana Wawel i Krzysztof oraz ceramika Dolnego Śląska. Inne muzea porcelany opisujemy w poradniku muzea ceramiki i porcelany.
Najczęstsze pytania
Gdzie jest Muzeum Porcelany w Wałbrzychu?
Przy ul. 1 Maja 9, w odrestaurowanym pałacyku w centrum Wałbrzycha.
Od kiedy działa Muzeum Porcelany w Wałbrzychu?
Muzeum powstało w 1908 roku; nazwę Muzeum Porcelany nosi od 2015 roku.
Co można zobaczyć w Muzeum Porcelany w Wałbrzychu?
Porcelanę z wałbrzyskich fabryk (Krister, Tielsch, Ohme), XIX-wieczne weduty na porcelanie, powojenne wzornictwo i wystawy czasowe.
Czy Muzeum Porcelany prowadzi warsztaty?
Tak, dla grup zorganizowanych (do ok. 20 osób) i dla osób indywidualnych.
Czy wstęp do Muzeum Porcelany jest płatny?
Tak; aktualne ceny i godziny sprawdź na stronie muzeum.
Co jeszcze zobaczyć w Wałbrzychu?
Zamek Książ, Starą Kopalnię i secesyjne kamienice w centrum.
Co to są weduty na porcelanie?
Ręcznie malowane widoki miast i budynków, popularne na XIX-wiecznej porcelanie, m.in. z wałbrzyskich fabryk.
