Co upiec w naczyniu ceramicznym: lasagne, zapiekanka makaronowa, tarta i crème brûlée
Ceramiczne naczynie do zapiekania to jedno z najbardziej uniwersalnych naczyń w kuchni: równomiernie piecze, długo trzyma ciepło i prosto z piekarnika trafia na stół. Podajemy cztery sprawdzone przepisy, do których ceramika nadaje się najlepiej, z podpowiedzią, jakie naczynie wybrać, oraz zasady pieczenia w ceramice.
Zasady pieczenia w naczyniu ceramicznym
- wstawiaj naczynie do zimnego albo rozgrzewającego się piekarnika, nie do nagrzanego, jeśli jest zimne z lodówki
- nie stawiaj gorącego naczynia na mokrym lub zimnym blacie: podłóż deskę lub podkładkę
- nie wlewaj zimnej wody do gorącego naczynia
- ceramika nagrzewa się wolniej niż metal, ale dłużej trzyma ciepło: potrawa dochodzi jeszcze kilka minut po wyjęciu
- kamionkowe naczynia do zapiekania znoszą zwykle temperaturę do ok. 250°C; sprawdź zalecenia dla swojego naczynia
Więcej o tym, dlaczego ceramika pęka przy gwałtownej zmianie temperatury, piszemy w poradniku dlaczego ceramika pęka.
Lasagne: przepis i jakie naczynie
| Składnik | Ilość (naczynie ok. 30 × 20 cm) |
|---|---|
| płaty makaronu do lasagne | ok. 12–15 sztuk |
| sos mięsny (ragù) lub warzywny | ok. 1 l |
| sos beszamelowy | ok. 0,7 l |
| parmezan lub mozzarella | ok. 150–200 g |
- rozprowadź cienką warstwę sosu na dnie naczynia
- układaj warstwy: makaron, sos, beszamel, ser; zwykle 3–4 warstwy
- na wierzch beszamel i ser
- piecz ok. 35–45 minut w 180–190°C, aż wierzch się zrumieni
- odstaw na 10–15 minut przed krojeniem, żeby warstwy się „związały”
Do lasagne najlepsze jest prostokątne lub owalne naczynie o wysokości ścianek co najmniej 6–8 cm, żeby sos nie wykipiał. Owalne naczynie 30 cm mieści lasagne dla 4–6 osób.
Zapiekanka makaronowa
- ugotuj ok. 400 g krótkiego makaronu (penne, rurki, świderki) 2 minuty krócej niż na opakowaniu
- wymieszaj z sosem: pomidorowym z warzywami, serowym albo z boczkiem i śmietaną
- przełóż do natłuszczonego naczynia i posyp startym serem
- piecz ok. 20–25 minut w 200°C, aż ser się zrumieni
Zapiekankę możesz przygotować wieczorem i upiec następnego dnia: przykryj naczynie i trzymaj w lodówce, a przed pieczeniem wyjmij je na 20–30 minut, żeby nie wkładać lodowatej ceramiki do gorącego piekarnika.
Inne dania do naczynia ceramicznego
| Danie | Temperatura i czas | Wskazówka |
|---|---|---|
| zapiekanka ziemniaczana (gratin) | ok. 180°C, 50–60 min | ziemniaki krój cienko, zalej śmietaną z czosnkiem |
| pieczony kurczak z warzywami | ok. 200°C, 60–75 min | warzywa na dno, kurczak na wierzch |
| shakshuka | na płycie lub w piekarniku ok. 180°C, 10–15 min | jajka wbij w gorący sos pomidorowy |
| crumble owocowy | ok. 180°C, 30–40 min | jabłka lub śliwki, kruszonka z masła, mąki i cukru |
| chlebek bananowy | ok. 170°C, 50–60 min | w keksówce lub owalnym naczyniu |
Shakshukę i inne dania zaczynane na płycie przygotuj w naczyniu przeznaczonym do kuchenki, a jeśli Twoje naczynie ceramiczne nie nadaje się na płytę, zrób sos na patelni i przełóż go do naczynia przed pieczeniem.
Porcje: jakie naczynie na ile osób
| Naczynie | Pojemność | Na ile osób |
|---|---|---|
| kokilka | ok. 150–200 ml | 1 porcja deseru lub przystawki |
| okrągłe 20–24 cm | ok. 1,5–2 l | 2–4 osoby |
| owalne lub prostokątne ok. 30 cm | ok. 2,5–3 l | 4–6 osób |
| duże prostokątne ok. 35–40 cm | ok. 4 l | 6–8 osób |
Tarta na słodko i wytrawnie
| Rodzaj | Nadzienie | Pieczenie |
|---|---|---|
| quiche lorraine | boczek, jajka, śmietana, ser | ok. 30–35 min w 180°C |
| tarta warzywna | pieczone warzywa, feta, jajka ze śmietaną | ok. 30 min w 180°C |
| tarta ze śliwkami | śliwki na kruchym spodzie, cynamon | ok. 35–40 min w 180°C |
| tarta cytrynowa | krem cytrynowy na podpieczonym spodzie | spód ok. 15 min, potem z kremem ok. 20 min |
Kruchy spód podpiecz najpierw „na ślepo” (z papierem i obciążeniem, np. fasolą) przez ok. 15 minut, żeby nie rozmiękł od nadzienia. Ceramiczna forma do tarty 28 cm z falistym brzegiem równo przypieka spód i od razu nadaje się do podania.
Crème brûlée w kokilkach
- zagotuj 500 ml śmietanki 30% z laską wanilii (nasiona i laska)
- utrzyj 5 żółtek z ok. 80 g cukru, wlej powoli lekko przestudzoną śmietankę, mieszając
- przecedź i rozlej do kokilek
- postaw kokilki w głębokiej blasze, wlej gorącą wodę do połowy ich wysokości
- piecz ok. 30–40 minut w ok. 150°C, aż krem będzie ścięty, ale na środku lekko drżący
- schłódź co najmniej 3–4 godziny, przed podaniem posyp cukrem i skarmelizuj palnikiem
Do crème brûlée najlepsze są płaskie, szerokie kokilki: krem równo się ścina, a powierzchnia karmelu jest duża.
Jak dbać o naczynie do zapiekania
- przypalony ser namocz w ciepłej wodzie z płynem, potem usuń drewnianą szpatułką
- uporczywe przypalenia: pasta z sody oczyszczonej i wody na kilka godzin
- nie używaj druciaków na szkliwie
- kamionkowe naczynia możesz myć w zmywarce
Najczęstsze pytania
Jakie naczynie do lasagne?
Prostokątne lub owalne, o ściankach wysokich na co najmniej 6–8 cm; naczynie ok. 30 × 20 cm wystarcza dla 4–6 osób.
W jakiej temperaturze piec lasagne?
W 180–190°C przez ok. 35–45 minut.
Czy naczynie ceramiczne można wkładać do zimnego piekarnika?
Tak, to nawet bezpieczniejsze, zwłaszcza gdy naczynie jest zimne z lodówki.
W czym piec crème brûlée?
W płaskich, szerokich kokilkach, w kąpieli wodnej w ok. 150°C.
Jak upiec tartę, żeby spód nie rozmiękł?
Podpiecz kruchy spód na ślepo ok. 15 minut przed dodaniem nadzienia.
Jak usunąć przypalony ser z naczynia?
Namocz naczynie w ciepłej wodzie z płynem, a uporczywe przypalenia pokryj pastą z sody na kilka godzin.
Czy zapiekankę można przygotować dzień wcześniej?
Tak, przykrytą trzymaj w lodówce i wyjmij 20–30 minut przed pieczeniem.
Jakie naczynie do zapiekania na 4 osoby?
Owalne lub prostokątne ok. 30 cm (ok. 2,5–3 l) albo okrągłe 24 cm.
Co jeszcze upiec w naczyniu ceramicznym?
Gratin ziemniaczany, pieczonego kurczaka z warzywami, crumble owocowy i chlebek bananowy.
