Jak nakryć stół: zasady savoir-vivre krok po kroku (z rozkładem sztućców)
Jak nakrywać do stołu, gdzie położyć sztućce, kieliszki i serwetkę? Zasady savoir-vivre dla nakrycia codziennego, obiadu z gośćmi i uroczystej kolacji, z rozkładem nakrycia, odstępami i najczęstszymi błędami.
Podstawowe zasady nakrywania do stołu
- obrus zwisa równo ze wszystkich stron, mniej więcej 25–30 cm
- na każdą osobę licz 60–70 cm szerokości stołu
- talerz stawiaj 1–2 cm od krawędzi stołu
- widelce kładź po lewej stronie talerza, noże i łyżki po prawej
- ostrze noża zawsze zwrócone do talerza
- sztućce układa się w kolejności użycia: od zewnątrz do talerza
- kieliszki i szklanki stoją nad nożami, po prawej stronie
Nakrycie na co dzień i na obiad z gośćmi
| Element | Na co dzień | Obiad z gośćmi |
|---|---|---|
| talerze | płaski obiadowy | podtalerz lub talerz obiadowy, na nim talerz głęboki do zupy |
| sztućce | widelec, nóż | widelec, nóż, łyżka do zupy, sztućce deserowe nad talerzem |
| szkło | szklanka | szklanka do wody i kieliszek do wina |
| serwetka | papierowa | materiałowa na talerzu lub po lewej stronie |
| dodatki | – | talerzyk na pieczywo po lewej, sól i pieprz, karafka z wodą |
Do obiadu z gośćmi dobrze sprawdza się komplet: talerze obiadowe, głębokie i deserowe z jednej serii. Gotowe zestawy znajdziesz w dziale serwisy obiadowe.
Nakrycie na uroczystą kolację
- podtalerz jako podstawa, na nim talerz do przystawki albo zupy
- po lewej: widelec do przystawki (zewnętrzny), widelec do dania głównego
- po prawej: nóż do przystawki, łyżka do zupy, nóż do dania głównego (najbliżej talerza)
- nad talerzem: łyżeczka i widelczyk do deseru, trzonkami w stronę ręki, którą się nimi je
- po lewej u góry: talerzyk na pieczywo z nożykiem do masła
- po prawej u góry: kieliszek do wody, do czerwonego i do białego wina, w kolejności podawania
- serwetka na talerzu albo po lewej stronie widelców
Na stole nie kładzie się więcej niż trzech par sztućców po bokach talerza. Sztućce do kolejnych dań podaje się razem z daniami.
Nakrycie do śniadania i do kawy
| Okazja | Nakrycie |
|---|---|
| śniadanie | talerz śniadaniowy 21 cm, nóż i widelec, kubek lub filiżanka po prawej, miseczka na jogurt |
| kawa i ciasto | talerzyk deserowy, widelczyk, filiżanka ze spodkiem po prawej, łyżeczka na spodku |
| herbata | filiżanka lub czarka, imbryk na środku stołu, cukiernica i mlecznik |
| brunch | talerz śniadaniowy, miska, kubek, szklanka na sok, półmiski na środku stołu |
Na kawę i ciasto przygotuj też paterę i nóż do ciasta. Filiżanki ustaw uchem w prawą stronę, a łyżeczkę połóż na spodku za filiżanką.
Nakrycie stołu dla dzieci
Dzieciom nakrywa się prościej: płaski talerz, sztućce dopasowane do wieku, kubek albo szklankę, serwetkę. Starsze dzieci warto uczyć nakrywania przy rodzinnych świętach, np. powierzając im ułożenie serwetek i sztućców. Na dziecięcych przyjęciach dobrze sprawdzają się kolorowe miseczki i talerze, które nie tłuką się przy pierwszym upadku na dywan.
Ile zastawy potrzebujesz
| Liczba osób | Talerze obiadowe | Głębokie | Deserowe | Filiżanki lub kubki |
|---|---|---|---|---|
| 4 | 4–6 | 4–6 | 4–6 | 4–6 |
| 6 | 6–8 | 6–8 | 6–8 | 6–8 |
| 12 | 12–14 | 12–14 | 12–14 | 12–14 |
Zawsze warto mieć jeden lub dwa komplety zapasowe na wypadek dodatkowego gościa albo stłuczenia. Serwisy dla 4 i 6 osób łatwo uzupełniać pojedynczymi talerzami z tej samej serii.
Dekoracja stołu
Dekoracja na środku stołu powinna być niska, żeby goście się widzieli: niska kompozycja kwiatowa, świece w świecznikach, misa z owocami. Półmiski z potrawami potrzebują miejsca, więc przy obiedzie podawanym na stół dekoracja może być skromniejsza.
Najczęstsze błędy przy nakrywaniu
- nóż ostrzem na zewnątrz
- kieliszki po lewej stronie
- zbyt wysoka dekoracja na środku stołu
- talerze z różnych kompletów, które nie pasują do siebie
- sztućce na serwetce, która przy rozkładaniu je zrzuca
Nakrycie stołu na święta opisujemy w poradniku stół wigilijny, a na przyjęcia weselne w poradniku dekoracja stołów weselnych.
Najczęstsze pytania
Po której stronie kładzie się widelec?
Po lewej stronie talerza. Noże i łyżki po prawej.
Jak ułożyć sztućce do deseru?
Nad talerzem: łyżeczka trzonkiem w prawo, widelczyk trzonkiem w lewo.
Gdzie stawiać kieliszki?
Nad nożami, po prawej stronie, w kolejności podawania napojów.
Gdzie położyć serwetkę?
Na talerzu albo po lewej stronie widelców.
Ile miejsca przy stole na jedną osobę?
60–70 cm szerokości.
W jakiej kolejności używa się sztućców?
Od zewnątrz do talerza: najpierw sztućce leżące najdalej.
Jak nakryć stół do kawy i ciasta?
Talerzyk deserowy, widelczyk, filiżanka ze spodkiem po prawej, łyżeczka na spodku, ciasto na paterze.
Ile zastawy potrzeba na 6 osób?
Po 6–8 talerzy obiadowych, głębokich i deserowych oraz filiżanek, z jednym–dwoma kompletami zapasu.
Ile talerzy potrzeba, żeby nakryć stół dla 12 osób?
36: po 12 talerzy obiadowych, głębokich i deserowych. Gotowe komplety, także z wazą i półmiskami, są w kategorii serwisy obiadowe na 12 osób.
